Blog Gerdi Meyknecht: Who Cares!?

Op bezoek in Schotland
Medio november 2017 organiseerde de Associatie voor Jeugd een bijzondere studiereis naar Edinburgh. Dit landelijke en actieve netwerk van bestuurders zorg voor jeugd vertrok met 20 gasten uit de wereld van het (passend) onderwijs en gemeenten naar Edinburgh. Op zoek naar mooie voorbeelden over sociale inclusie. Om samen inspiratie op te doen hoe we dit ook voor kwetsbare kinderen en jongeren kunnen realiseren.

Getting it right for every child: de kracht van taal
Deze ‘slogan’ staat centraal in het Schotse jeugddomein. We horen het uit de mond van Nicola Sturgeon (premier van Schotland), van de pedagogisch medewerker in de kinderopvang, van de leerkracht en de social worker. Taal is in Schotland een belangrijk voertuig zodat verschillende functies elkaar kunnen ‘verstaan’, en samen vanuit dezelfde principes kijken naar ouders en kinderen. Zo wordt social inclusion een gezamenlijke opdracht.

De Schotse overheid heeft dus naast wetgeving ingezet op een ‘cultuuromslag’, die alle onderdelen van het sociaal domein raakt. Taal, gericht op ‘well-being’ in plaats van op (het diagnosticeren van) problemen vormt de rode draad. Taal die niet alleen begrijpelijk is voor professionals maar ook voor ouders en jongeren. Ronnie Hill (Associate Director bij de landelijke organisatie ‘Health and Social Care Alliance Scotland’) is betrokken bij de implementatie van dit beleid: “Taal helpt ons om vanuit een ander én gezamenlijk frame te kijken naar wat er nodig is. Niet het oplossen van een probleem staat centraal, maar hoe we het ‘welbevinden’ van kinderen kunnen versterken.” En dat zagen we in de Schotse praktijk terug.

Een kinderdag verblijf voor kwetsbare kinderen uit een achterstandswijk zet in op het betrekken van (alleenstaande) vaders én mannen bij de zorg voor jonge kinderen. Een kindcentrum met een sterke professionele leergemeenschap, die de inclusie-opdracht vertaalt in allerlei materiaal. Een kindcentrum waar oudere kinderen buddy’s zijn voor jonge kinderen. De hele (professionele) gemeenschap is betrokken en actief.

Who cares!
'Who Cares? Scotland' is een landelijk beweging die een platform vormt voor allerlei lokale jongerenorganisaties. Voor jongeren in zorg maar ook voor volwassenen met een zorgverleden.
'Who cares? Scotland' geeft hen een stem. ‘Scotland strives to provide advocacy that helps young people feel respected, included, listened to and understood.’

Naast belangenbehartiging, ruimte maken voor jongeren om zelf te praten met beleidsmakers en politici, organiseert Who Cares ook ontmoetingen tussen jongeren zelf. Met als doel dat zij zich niet meer schamen voor hun zorgverleden. Who Cares als emancipatiebeweging. Duncan: ‘When they love themselves, Scotland will love them,’ was zijn stelling. Ook dat is werken aan inclusie!

Tijdens onze bezoek aan Who Cares werd onze delegatie opgewacht door drie schuchtere jongeren. Zij vertelden ons over hun ervaringen in de jeugdzorg en de pleegzorg, wat dat met je doet als kind als je eigen ouders er niet voor je kunnen zijn; hoe graag je bij iemand wilt horen. Ze werden bijgestaan door de directeur van Who Cares? Scotland, Duncan Dunlop een grote, bevlogen Schot.

Duncan vertelde over inclusie en hoe Schotland om wil gaan met haar (kwetsbare) kinderen. Hij haalde de rechten van het kind aan. Over bijvoorbeeld het recht van kinderen op onderwijs, gezondheidszorg en een veilige plek om te wonen en te spelen. Maar ook het recht van kinderen op bescherming tegen mishandeling. Hij vroeg of wij iets misten in de opsomming van de in totaal 54 artikelen van het VN verdrag. Na enig onderzoek moesten wij beamen dat we niets misten en dat we de lijst behoorlijk volledig vonden. Duncan: ‘LOVE! If we don’t love our children they have no chance.’ De jongeren en Nicola Sturgeon zien liefde als hét fundament voor inclusie.

En nu?
De Associatie voor Jeugd neemt samen met het onderwijs de handschoen op! Veel initiatieven komen in een stroomversnelling…. Bouwen aan inclusieve en nieuwe leeromgevingen, samen met Claire Boonstra, het ontwikkelen van gemeenschappelijke taal voor een inclusieve aanpak, samen met het NJi, het verbinden van deze ervaringen met bestuurlijk overleg over onderwijs-jeugdhulp én het stimuleren van meer invloed van jongeren en kinderen op zorg, samen met het Jeugdwelzijnsberaad en de Kinderombudsvrouw. 

Op 25 januari 2018 delen de deelnemers van de studiereis hun ervaringen én deze initiatieven met elkaar in Amersfoort. 

Gerdi Meyknecht, programmaleider Associatie voor Jeugd en Pedagogisch PACT en lid van de regiegroep Kindcentra 2020